Diễn Ðàn Marketing - Ðại Học Kinh Tế Quốc Dân

Trụ sở chính của BIDV tại tòa nhà VinCom.

Kết quả thanh tra tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và tại nhiều công trình được thực hiện ở các chi nhánh ngân hàng này cho thấy tình trạng lãng phí, thất thoát, tham nhũng trong đầu tư xây dựng cơ bản.

Theo Thanh tra Chính phủ, từ năm 2.000 đến 2004, BIDV đã đầu tư, xây dựng 81 dự án với tổng mức đầu tư 417,1 tỷ đồng. Với 34 dự án đã quyết toán có tổng giá trị hơn 96 tỷ đồng, có hơn 4 tỷ đồng vượt dự toán được duyệt mà điển hình là dự án gói thầu số 68-70, Điện Biên Phủ (Hải Phòng), gói thầu ở Quảng Nam, Long An.

Ở nhiều dự án được thực hiện, các quy định về đấu thầu bị vi phạm nghiêm trọng. Để tránh việc đấu thầu, đã có 81 dự án được chia nhỏ thành 562 gói thầu với tổng giá trị 270,5 tỷ đồng. Và trong số đó, chỉ có một gói thầu được tổ chức đấu thầu rộng rãi; 39 gói thầu đấu thầu hạn chế. Có tới 472 gói thầu được tiến hành dưới hình thức chỉ định thầu mà đây là các dự án, gói thầu được cơ quan chức năng đánh giá "không có gì đặc biệt". Theo Luật Đấu thầu hiện hành, hình thức chỉ định thầu chỉ áp dụng các công trình, dự án đặc thù.

Cũng qua thanh tra đã phát hiện được nhiều việc làm trái, gây thất thoát ở không ít chi nhánh, đơn vị của BIDV. Ở 3 công trình được thanh tra, đoàn thanh tra làm rõ việc chủ đầu tư cho nâng giá trị hợp đồng không đúng quy định. Ví dụ BIDV Bà Rịa - Vũng Tàu cho nâng giá một hợp đồng lên 266 triệu đồng, tại công trình xây dựng phòng giao dịch Tân Thanh - Lạng Sơn, chủ đầu tư cho nâng giá trị hợp đồng lên 405 triệu đồng, Trung tâm GD BIDV - Bình Định (242 triệu đồng)...

Đặc biệt, ở gói thầu BIDV - Sơn La, nhà thầu bỏ cuộc, không thi công dự án, gây thiệt hại gần 700 triệu đồng mà chủ đầu tư chỉ buộc nhà thầu bồi thường vỏn vẹn có 20 triệu đồng. 3 năm sau khi triển khai dự án BIDV Sơn La vẫn phải đi thuê trụ sở mà công trình vẫn chưa được khởi công.

Có những dự án, gói thầu cho thấy những vi phạm khá nghiêm trọng. Tại gói thầu xây dựng Phòng giao dịch Tân Thanh, Lạng Sơn, thanh tra đã phát hiện các nhà thầu đã thông đồng với nhau qua việc hồ sơ dự thầu của các nhà thầu này có cùng một file trong máy tính, có nội dung giống nhau. Thậm chí, giống nhau cả... lỗi chính tả. Tất cả dẫn đến một thực tế là tỷ lệ giảm giá qua đấu thầu rất thấp, chỉ đạt từ 0% đến 0,07%. Có rất ít gói thầu có kết quả đấu thầu đạt tỷ lệ giảm giá trên 1%.

Cho thuê tài chính: hoạt động khó hiểu

Một lĩnh vực đầu tư, kinh doanh khác của BIDV cho thấy có nhiều sai phạm là hoạt động cho thuê tài chính, mua bán, chuyển nhượng tài sản. Qua thanh tra cho thấy, nợ xấu và lãi treo trong hoạt động cho thuê tài chính ngày càng tăng, vượt tốc độ tăng trưởng tài sản và dư nợ tín dụng.

Thanh tra đã làm rõ việc ông Nguyễn Đức Thịnh, Giám đốc Công ty cho thuê tài chính BIDV (BLC) cùng với một số cá nhân khác trong quá trình triển khai hoạt động cho thuê tài chính có dấu hiệu cố ý làm trái các quy định của Nhà nước; có dấu hiệu buông lỏng quản lý, gây hậu quả nghiêm trọng. Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng cho chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo pháp luật đối với ông Thịnh và một số cá nhân liên quan.

Về hoạt động chuyển nhượng, mua bán tài sản, ngay tại BIDV Việt Nam, thanh tra đã làm rõ một vụ việc khiến ngân hàng này tăng chi phí bất hợp lý lên tới hơn 36 tỷ đồng/năm.

Cuối tháng 8/2001, BIDV ký hợp đồng mua khách sạn Hoàng Gia với giá 38,8 tỷ đồng để làm trụ sở làm việc, nhưng ngân hàng này không hiểu lý do gì lại trả thêm không đúng cho người bán 1,3 tỷ đồng. Không sửa chữa, đầu tư thêm để có trụ sở về làm việc, BIDV lại đi thuê hơn 16.000m2 tại Tòa tháp A-VinCom làm Hội sở chính.

Việc chia tài sản cho Công ty Đồng Tháp (cổ đông sáng lập khách sạn Hoàng Gia) sau khi bán khách sạn Hoàng Gia một cách bất hợp lý đã làm thất thoát hơn 8 tỷ đồng của Nhà nước. Về vụ này, Thanh tra Chính phủ đã có đề nghị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra xem xét.
 
Theo Thanh Niên